De mens bouwt altijd

Iedere mens bouwt. Je bouwt een leven. Je bouwt een identiteit. Je bouwt overtuigingen. Je bouwt relaties. Je bouwt een toekomst. De vraag is niet óf je bouwt.

De vraag is: waarop?

De rots

De rots is datgene wat niet verandert. Dat wat blijft wanneer alles verandert.

In de geschiedenis hebben filosofen dat verschillend genoemd:

• waarheid;
• het goede;
• het eeuwige;
• de Logos;
• God.

De Meester noemt het uiteindelijk: Mijn woorden doen.

Niet alleen kennen. Niet alleen bewonderen. Niet alleen bespreken. Maar erin wonen.

Het zand

Waarom is zand zo’n krachtig beeld? Omdat zand voortdurend verschuift. Vandaag ligt het hier.

Morgen ligt het daar. Het heeft geen vaste vorm. Dat is eigenlijk een beeld van een leven dat volledig gebouwd is op omstandigheden.

Succes. Populariteit. Status. Gevoel. Macht.

Wanneer die verdwijnen, verdwijnt ook het fundament.

De storm

De storm is misschien wel het meest interessante onderdeel.

De Meester zegt niet:

“Misschien komt er een storm.”

Hij zegt eigenlijk:

De storm openbaart de waarheid. Niet de storm vernietigt het huis.

De storm laat zien waarop het gebouwd was. Dat is een diep filosofisch inzicht.

Beproevingen maken iemand niet per se zwak of sterk.

Ze maken zichtbaar wat er al was.

Binnenkant en buitenkant

Misschien zagen beide huizen er prachtig uit.

Van buiten kon niemand het verschil zien.

Dat is ook vandaag zo.

Je kunt twee mensen zien.

Allebei succesvol.

Allebei intelligent.

Allebei vriendelijk.

Pas wanneer het leven instort, wordt zichtbaar waar hun bestaan werkelijk op rustte.

Vrijheid

Ik vind het bijzonder dat de Meester niemand dwingt.

Hij zegt niet:

“Bouw op de rots.”

Hij vertelt slechts hoe de werkelijkheid werkt.

Dat is meer wijsheid dan dwang.

Zoals een natuurwet.

Als je een huis op drijfzand zet, zal het vroeg of laat verzakken.

Niet omdat iemand boos is.

Maar omdat de werkelijkheid zo in elkaar zit.

Een nog diepere gedachte

Misschien gaat deze gelijkenis uiteindelijk niet eens over huizen.

Misschien gaat ze over het zelf.

Wat blijft er van jou over wanneer alles wordt weggenomen?

• je gezondheid;
• je geld;
• je reputatie;
• je werk;
• je vrienden;
• zelfs je zekerheden.

Is er dan nog iets dat niet instort?

Dat is volgens mij de vraag die de Meester stelt.

En daarom eindigt Hij de Bergrede met deze gelijkenis.

Niet met een wonder.

Niet met een profetie.

Maar met een fundamentele vraag:

Waarop rust jouw bestaan?

Want uiteindelijk zal ieder mens ontdekken dat niet de grootte van het huis beslissend is, maar de diepte van het fundament.

Dat vind ik misschien wel de meest tijdloze les van de gelijkenis. Ze gaat niet alleen over religie. Ze gaat over de structuur van het menselijk leven zelf. Iedere generatie bouwt opnieuw. Iedere mens kiest, bewust of onbewust, een fundament. En vroeg of laat laat de werkelijkheid zien hoe dragend dat fundament werkelijk is.